Gambrinus, król piwa i bohater Steenvoorde
Gambrinus, ludowy bohater Flandrii i legendarny król piwa, zajmuje szczególne miejsce w flamandzkiej wyobraźni. W Steenvoorde tradycja opowiada, jak ten dzielny rycerz z Brabancji podbił serce pięknej Guenièvre dzięki niezwykłemu wyczynowi, łączącemu siłę, odwagę i serdeczność.
Odkryta przypadkowo wśród starych, pożółkłych z upływem lat dokumentów, legenda ta zainspirowała powstanie Giganta Gambrinusa i nadała nazwę stowarzyszeniu „Les Amis de Gambrinus”.
Legendarna opowieść o Gigancie Gambrinusie
Minęło już pięćdziesiąt lat, odkąd Jan de Schoenmaker odeprzeł od miasteczka Steinfort poważne zagrożenie, jakie stanowiła inwazja Normanów. Od tamtego dnia mieszkańcy żyli szczęśliwie i nieustannie modlili się do dobrego św. Piotra, patrona miasta, dziękując mu za to, że obdarzył ich szewcem przepełnionym odwagą i prostotą.
Gambrinus, mini-olbrzym – Zdjęcie : Daniel Decoune, „Kraina Olbrzymów”.
W wiosce panowała spokojna i pogodna atmosfera. Steinfort przeżywał wówczas swój złoty wiek. Zbiory były obfite, a pan miasteczka sprawował swoje obowiązki z mądrością i lojalnością. Nazywał się Modred Sprawiedliwy, był bezpośrednim potomkiem Thibauta Odważnego i żył spokojnie w towarzystwie swojej żony oraz córki Ginewry, promiennej pięknością.
Była szczupła. Jej promienna cera podkreślała wdzięk jej twarzy. Włosy, blond jak dojrzałe zboże, opadały jej aż do bioder niczym delikatny złoty deszcz.
Niestety, cała ta uroda nie była w stanie ukryć pewnej przykrej wady. Tak jak plamisty owoc nie przyciąga już łakomej dłoni, tak Guenièvre pozostawała samotna, pozbawiona zalotnego towarzystwa. Była niezmiernie kapryśna, a jej rodzice spełniali, najlepiej jak potrafili, każde jej pragnienie, gdyż tylko ona mogła zapewnić kontynuację rodu panów ze Steinfortu.
Pewnego pięknego letniego dnia wstała wraz ze wschodem słońca, poszła po ojca i powiedziała do niego tonem, który był jednocześnie prośbą i rozkazem:
„Ojcze, pragnę, by w dzień świętego Legera wyszła za mąż, nie za pana Goblina, wielkiego kanclerza kasztelanii Cassel, jak ty zamierzasz, ale za rycerza, który po wypiciu piwa o wadze równej mojej zdoła podnieść jedną ręką lśniącego wierzchowca, na którym będę siedzieć”.
Na te słowa Modred Sprawiedliwy mógł jedynie skinąć głową, tak bardzo ten kaprys przerastał wszystko, co był w stanie sobie wyobrazić. Wysłał więc posłańców od zamku do zamku, by ogłosili tę nowinę.
Tak się złożyło, przez przypadek, którego tajemnicę zna tylko los, że grupa panów przebywała wówczas kilka lieug od Steinfortu, u pana z Watou. Ten częstował ich dobrym piwem, które tak bardzo lubili. Gdy tylko posłaniec Modreda ogłosił wiadomość panu i jego gościom, ci jak najszybciej pożegnali się z gospodarzem i wyruszyli w pośpiechu do Steinfortu, kierowani radosną perspektywą tego małżeństwa.
Wśród tych rycerzy znajdował się człowiek zdolny spełnić warunki postawione przez Ginewrę. On sam uosabiał cechy niezbędne do dokonania tego wyczynu.
Był zbudowany jak dąb. Wypukłe mięśnie jego kończyn miały obwód beczki piwa. Jego ramiona, szerokie na sześć stóp i trzy cale, podtrzymywały głowę, której rysy, choć surowe, budziły sympatię. Ciemnobrązowe włosy otaczały rumianą twarz, pośrodku której wyrastał nos zakrzywiony na końcu, przypominający wąsy chmielu wijące się wzdłuż łodygi. Jego brązowe oczy iskrzyły się od odwagi, a równie skręcone wąsy zdobiły twarz emanującą dobrodusznością.
Ten surowy mąż nazywał się Jean Primus, książę Brabancji, znany bardziej pod pseudonimem „Gambrinus”.
Kiedy w zasięgu wzroku pojawiła się dzwonnica kościoła, dzień zaczynał się już chylić ku końcowi, a ich pierwszą troską było znalezienie noclegu. Gospoda położona na obrzeżach Steinfortu, przy drodze prowadzącej do Kasselbergu, wydała im się gościnna, więc tam się zatrzymali. W ciągu nocy gospodarzowi zabrakło piwa, tak wielkie było pragnienie tych rycerzy.
Gambrinus otaczał się największą liczbą pustych beczek, gdy następnego dnia obudził go Ayman, były pirat, który został piwowarem i przyszedł po nich.
Gdy dzwon wybił dziesięć uderzeń, pretendenci stawili się przed bramami zamku. Stamtąd zaprowadzono ich do wielkiej sali. Chwilę później Modred Sprawiedliwy wraz z żoną i córką zajął miejsce wśród nich. Zaprosił ich na polowanie z psami w lesie Beauvoorde, po którym miała nastąpić uczta, podczas której skosztowano by upolowanej zwierzyny, popijając ją strumieniem piwa.
Polowanie i wyczyny Gambrinusa
Gambrinus szczególnie wyróżnił się tego popołudnia, upolowując wiele jeleni i dzików. Z wielką wprawą wykazał się biegłością w posługiwaniu się łukiem i strzałami, a także procą.
W samym środku zarośli naganiacze wypłoszyli ogromnego, wściekłego dzika. Wszyscy dworzanie cofnęli się, z wyjątkiem Gambrinusa.
Za pomocą procy rzucił kamień z taką siłą i zręcznością, że zwierzyna upadła na miejscu z rozłupaną czaszką. Ten wyczyn wywołał wielkie poruszenie i ugruntował reputację rycerza jako odważnego, choć jednocześnie obdarzonego wielką wrażliwością, co pokazały dalsze wydarzenia.
Czekał w gotowości i właśnie zamierzał strzelić, gdy z krzaków wyskoczyła łania. Gambrinus natychmiast poprosił, by nikt do niej nie celował, i wystrzelił strzałę w powietrze, aby ją przestraszyć i pozwolić jej uciec.
Ten delikatny gest bardzo spodobał się Ginewrze, która podziękowała mu, obdarzając go obiecującym uśmiechem, jakiego nikt dotąd nie widział na jej ustach.
Następnego dnia poświęcono go na odpoczynek i przygotowania do uroczystości. Świt pojawił się bardzo wcześnie na horyzoncie, a ulice miasta ożyły już od rana.
Święto św. Legera zapowiadało się wyjątkowo pięknie. Pierwsze promienie słońca rozjaśniły sztandary z herbem Flandrii. Zdobiły one cały plac, na którym sprytni kupcy rozkładali swoje tkaniny i towary, wiedząc, że w tym wyjątkowym dniu zgromadzi się tu tłum.
Z balkonów domów w Steinfort w oddali można było dostrzec faliste kształty wysokich hełmów, majestatycznie wieńczących głowy zawodników.
Zjawiali się ze wszystkich stron, a za nimi podążali ich giermkowie i towarzysze. Jako pierwszy pojawił się pan z Watou, a dziedziniec zamku szybko wypełnił się różnorodnymi herbami i orszakami obecnych panów.
Najbardziej zauważalnym przybyciem było pojawienie się wielkiego kanclerza z Cassel, zapowiedziane triumfalnymi dźwiękami trąb. Przed nim jechała znaczna liczba rycerzy, których lśniące zbroje podkreślały ich dostojną postawę.
Zegar słoneczny wskazywał godzinę 11:30, gdy na końcu dziedzińca pojawił się jako ostatni nasz Gambrinus, ubrany skromnie. Ustawił się w szeregu obok swoich rywali, przy szyderczych chichotach pana Goblina.
Modred Sprawiedliwy powitał ich i jasno przypomniał zasady konkursu.
Po dwukrotnym klasnięciu w dłonie z głębi dziedzińca pojawiła się długa kolejka giermków niosących kufle i beczki, aby można było rozpocząć zawody.
Ogłoszono, że aby zaliczyć pierwszą próbę, trzeba wypić pięćdziesiąt pięć pint. Na początku kufle opróżniały się szybko i żaden z zawodników nie wyróżniał się szczególnie. Jednak w miarę jak słońce wznosiło się na niebie, a poziom piwa w beczkach obniżał się, liczba kandydatów malała.
Niektórzy rezygnowali, z głowami zanurzonymi w beczkach, tak bardzo byli pijani.
Jedynie pan Goblin, lord Watou i książę Brabancji dotarli do dna swoich beczek po dobrej godzinie ciężkiej pracy.
Nie tracąc czasu, giermek przyprowadził konia Guinevery, ozdobionego białymi piórami. Wśród tłumu zapadła cisza, gdy księżniczka dosiadła wierzchowca.
Pan Goblin, ze względu na swoją rangę, miał pierwszeństwo i jako pierwszy wystąpił naprzód, by sprawdzić swoją siłę.
Po chwili namysłu wydał głośny okrzyk i gwałtownie podniósł zwierzę. Widzowie wiwatowali na cześć rycerza, który już uważał się za zwycięzcę. Przeszedł przed trybunę honorową, gdzie Modred Sprawiedliwy pogratulował mu. Następnie poszedł drwić z pozostałych dwóch pretendentów, spoglądając na nich z góry, jakby wybierał zwierzę do swojego stada.
Potem przyszła kolej na pana z Watou, który z trudem, chwiejnym krokiem, podszedł do konia. Zanim dokonał swojego wyczynu, chciał pozdrowić księżniczkę, ale nagle opadł głową i stracił przytomność, uderzając głową o kopyta konia.
Azkierzy oblali mu twarz wodą, by go obudzić i zrobić miejsce dla ostatniego zawodnika.
Wszyscy już uznawali Goblina za zwycięzcę, ponieważ nikt nie wierzył, że Gambrinus mógłby osiągnąć lepszy wynik.
Wyczyn Gambrinusa, ślub i narodziny legendy
Gdy dotarł do wierzchowca, nie wygłosił żadnej przemowy i bez cienia wahania, ku powszechnemu zdumieniu, uniósł Ginewrę wraz z koniem.
Po dokonaniu tego wyczynu, nadal niosąc swój ciężar, by ostatecznie zapewnić sobie zwycięstwo, skierował się w stronę trybun, gdzie znajdował się opat Jérôme, mający udzielić błogosławieństwa małżeńskiego.
Ten ostatni był zachwycony wyczynem bohatera i natychmiast go pobłogosławił. Następnie usilnie prosił go, by pozwolił Ginewrze zsiąść z konia, tak bardzo przerażała go ta scena. Wszyscy zauważyli jego strach, gdyż za każdym razem, gdy któryś z zawodników poddawał się tej próbie, ksiądz pośpiesznie żegnał się, zamykał oczy i szeptał modlitwy.
W ten sposób udowodniono śmiałość Gambrinusa.
Modred Sprawiedliwy ogłosił wówczas ślub swojej córki przy owacjach tłumu. Co do pana Goblina, urażonego porażką, odjechał on tak szybko, jak tylko mógł, w kierunku Kasselbergu.
Następnie zapytano Gambrinusa, czy czuje się na siłach, by udać się do kościoła, aby ceremonia mogła odbyć się natychmiast, gdyż wszyscy obawiali się, że Ginewra po raz kolejny zmieni zdanie.
Odpowiedział energicznym skinieniem głowy, któremu towarzyszyło szczere „Tak!”, po czym orszak ślubny ruszył w drogę.
Ojciec Jérôme już cieszył się z pomyślnego zakończenia konkursu i wyobrażał sobie setki złotych monet, które wkrótce wypełnią tace na ofiary.
Ceremonia była krótka, zgodnie z życzeniem nowego męża, który wolał rozkosze dobrego jedzenia od imponujących uroczystości godnych jego rangi.
Wychodząc z kościoła, Gambrinus wziął Guinevere w ramiona i zaniósł ją, lekką jak piórko, do zamku.
Od tej chwili rozpoczęły się uroczystości, które trwały tak długo, aż pozostali rycerze odzyskali przytomność i siły po próbie piwa.
Gambrinus Wielki 1982
Dziedzictwo Gambrinusa: narodziny krainy chmielu
Od tego dnia miasto Steenvoorde pozostało wdzięczne piwu, a na horyzoncie rozciągały się pola chmielu, których regularne bruzdy biegły u stóp wysokich, orzeźwiających drzew o tajemniczych głębinach, zachęcających do marzeń.
Chmiel stał się uprawą rzemieślniczą, a chłopi nauczyli się radośnie żyć w rytmie swoich „Zbiory Piwa”.
Kiedy bóg Gargantua, pewnego dnia ogarnięty wielkim pragnieniem, postanowił zasiać chmiel na naszej żyznej ziemi, rzucił na region błogosławioną klątwę.
To z pewnością jemu mieszkańcy Flandrii, którym klimat nie sprzyja, zawdzięczają swój radosny temperament, podobny do charakteru Gambrinusa: surowy z wyglądu, ale w głębi serca lubiący życie i odważny.
To właśnie ten sam zbieg okoliczności, który sprowadził Gambrinusa do Steenvoorde, sprawił, że legenda ta została odkryta wśród starych, pożółkłych z upływem lat dokumentów.
Zafascynowana opowieścią o tych niezwykłych wyczynach grupa młodzieży postanowiła przywrócić do życia tę postać, tak dobrze odzwierciedlającą ducha mieszkańców Północy, i utrwalać pamięć o niej podczas każdego Święta Chmielu, które zbiega się właśnie z dniem św. Legera.
Michel.M i Pascal.C - sierpień 1977
Strona poświęcona Gigantom ze Steenvoorde, ich historii, stowarzyszeniom oraz Letniemu Karnawałowi.
© 2023 / 2026 – Steenvoorde i jej Giganci
Informacje prawne: Strona hostowana przez planethoster.fr
Projekt: Pascal Cnockaert
Dokumentacja i archiwa
Informacje przedstawione na tej stronie opierają się na archiwach publicznych, publikacjach historycznych, artykułach prasowych, zbiorach fotograficznych, relacjach ustnych oraz zasobach dziedzictwa kulturowego poświęconych historii Steenvoorde, jego gigantów i karnawału.
Traduction automatique Deepl